Onderzoek naar de gezondheidsproblemen en de
mogelijkheden tot verbetering
door Madelon
Eelderink
30-12-2008
Na een superleuke stageperiode te
hebben gelopen in Guatemala, ben ik gevraagd
hierover een stukje voor Flor Ayuda te schrijven.
Bij deze.
|
Mijn naam is Madelon Eelderink en ik
studeer algemene gezondheidswetenschappen aan de
Vrije Universiteit in Amsterdam. Ik heb als
master de richting International Public Health
gekozen. Als afstudeerstage was er een lijst met
stages waar je voor kon solliciteren. Die vond
ik eigenlijk maar saai, dus ben ik zelf gaan
nadenken over een leuke stage in het buitenland.
Ik had de bachelorscriptie over de effectiviteit
van diverse - in Guatemala toegepaste -
maatregelen ter preventie van diarree bij
kinderen geschreven, wat ik erg interessant
vond. Bovendien had ik een enorme passie
gekregen voor het land nadat ik er in 2004
geweest was, dus ik wilde er graag weer naartoe.
Na acht maanden van mailen en bellen zonder
succes, kwam ik via via in contact met Vitalino
Cuca. Bijzonder genoeg reageerde hij binnen drie
uur! Drie maanden later zetten mijn studiegenoot
Annemarie en ik onze voetjes op Guatemalteekse
grond.
|
|
Vitalino bracht ons naar het afgelegen dorpje
Llano Largo, in de bergen van Guatemala, waar we
ongeveer drie maanden zouden verblijven om onze
onderzoeken uit te voeren. Vitalino had in
december op een vrouwencursus in Llano Largo
gezegd dat er twee studentes zouden komen en
gevraagd wie ons onderdak zou willen aanbieden
voor de eerste dagen. Slechts één vrouw had haar
hand opgestoken, Felisa Ramos. Ze stond al op
ons te wachten toen we Llano Largo binnenreden.
“Felisa woont erg ver van het dorp vandaan”, had
Vitalino gezegd. ‘Dat valt toch wel mee’ dacht
ik, toen hij zijn auto op de hoofdweg parkeerde.
Maar toen begon onze lange klimtocht pas, naar
haar lemen huisje, dat vrijwel het hoogst
gelegen is van het hele dorp!
|
|
We kregen een heel bijzonder
kamertje, vergezeld van broedende kippen! Als je
het houten luikje opendeed werd je hartelijk
begroet door een enorme zeug met haar biggen.
Felisa haar zes kinderen, van 2 tot 16 jaar
waren nog erg verlegen, maar o zo nieuwsgierig!
Vooral de kleinsten: om het hoekje kijken en
gauw wegrennen! Twee zoons van 14 en 16 jaar
waren met de maïs aan de slag. Ik hielp ze met
de maïs en probeerde een gesprekje voeren, maar
alleen de oudste bleek een tong te hebben. Ik
vond het dan ook erg mooi om te zien hoe we
langzaam maar zeker het vertrouwen van zowel de
meisjes als de jongens wonnen tot aan grote
gesprekken, knuffelen en dansen aan toe! Zelfs
de honden die in het begin niets van ons wilden
weten, liepen steeds vaker een stukje mee als we
weggingen.. |
 |
|
Bij Felisa hebben we vier dagen gewoond. We hebben vele dingen mee mogen doen
die we hier in Nederland nooit zouden hebben gedaan of kunnen doen, zoals het
wassen van onze kleding in de rivier, en zelfs onszelf wassen (wat mij overigens
een huidallergie heeft opgeleverd: jeukende rode bultjes over mijn hele lichaam!).
We hebben de echte Guatemalteekse maaltijden meegegeten (tortilla’s, bonen, tomaatjes,
tamal) en zelf tortilla’s proberen te maken. Dit
was overigens niet gemakkelijk; het werd een
grote plakzooi op de handen en de tortilla’s
kwamen zwaar misvormd op tafel! Tot slot, iets
wat we hier niet hebben, is de latrine! Een
houten plank boven de grond met een gat erin
waar de bijen in en uit vliegen en wat er in dat
gat allemaal te zien was... is misschien
overbodig hier te beschrijven. Gelukkig hing er
plastic omheen voor een beetje ‘privacy’, hoewel
je dat ook liever niet aanraakte.
|
 |
Tijdens deze eerste dagen bij Felisa kregen we rondleidingen door Llano Largo van de heren van het comité.
Toen kregen we al veel informatie over de problemen die er in het dorp heersen.
Vooral het zien van de vervuiling van de rivier terwijl er geen stromend water is,
is schrijnend omdat veel kinderen dit water binnenkrijgen en daar ziek van worden.
En dit is nog maar één van de vele problemen die ik tijdens mijn onderzoek ben tegen gekomen.
In mijn volgende bericht vertel ik daar meer over.
Na
deze vier dagen ‘cultuursnuiven’ bij Felisa werd
ons de kliniek van het dorp aangeboden als
onderdak. Die konden we goed afsluiten (je zit
toch met een laptop, voice recorders en
telefoons daar) en zaten we dichter bij de
dorpelingen. De kliniek staat er al ruim twee
jaar (een mooi gebouw!) maar heeft nog vrijwel
geen functie. Er staat één tafel met stoel, een
behandeltafel, een babyweegschaal en een ijzeren
kast(je) met wat medicijnen. Gedurende ons
verblijf hebben we één keer verpleegsters
gezien, toen ze kwamen vaccineren. Jammerlijk
eigenlijk om op je geweten te hebben dat wij
daar hebben kunnen wonen ‘omdat er toch nooit
een verpleegster of dokter kwam’. We kregen de
tafel en de stoel en voor de eerste dagen
hangmatten tot we bedden hadden gevonden.
Hangmatten, ja. Slapeloze nachten hadden we! Het
was koud en niet bevorderlijk voor de rug, dus
we waren erg blij toen de neef van Vitalino ons
bedden kon lenen. De mannen van het comité
hebben nog voor een lampje gezorgd en ‘schoon’
water dus dat kon niet meer stuk, onze
onderzoeken konden van start! |
Het doel van mijn onderzoek was
het ontwikkelen van een ‘primary education for
health’ programma voor de basisschool in Llano Largo
die in 2003 en 2004 gebouwd is met onder andere de
hulp van Flor Ayuda. Met mijn hoofd vol technieken
die ik toe moest gaan passen begon ik mijn
‘semi-gestructureerde’ interviews, wat betekent dat
je zonder vragenlijst naar je respondenten gaat,
open vragen stelt en op de antwoorden inspeelt. Op
die manier werk je naar de diepere oorzaken van de
gezondheidsproblemen. Door middel van een proces dat
‘social learning’ heet, leren verschillende actoren
(zoals moeders, vaders, leraressen, leden van het
comité, de burgemeester etc.) elkaars standpunten te
begrijpen en gezamenlijk tot een oplossing te komen
voor de gemeenschappelijke problemen op het gebied
van kindergezondheid. De mensen bedenken dus zelf
een plan van aanpak. Hoe dit allemaal verlopen is,
vertel ik in mijn volgende verhaal! (Vervolg:
deel 2)
Madelon Eelderink
|